مبانی پیشرفته IBM SPSS

آموزش پیشرفته کار با نرم افزار IBM SPSS نسخه 27 و بالاتر

مدیریت و تجزیه و تحلیل داده های علوم اجتماعی

مترجم: مروت گیوی

چرا SPSS؟

یکی از پیش نیازهای موفقیت در دوره های تحصیلات تکمیلی، صرفنظر از مقطع و رشته تحصیلی، تسلط بر تجزیه و تحلیل آماری داده ها می باشد. رشته های تحصیلی مختلف با توجه به نیاز خود و همچنین با توجه به طرح تحقیق و نوع داده های جمع آوری شده، از نرم افزارهای تجزیه و تحلیل آماری متنوعی از قبیل نرم افزارهای SPSS، nView، STATA، R، mini-Tab و غیره استفاده می کنند.

یکی از مرسوم ترین بسته های نرم افزاری مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل داده های پایان نامه و طرح های تحقیقاتی، نرم افزار IBM SPSS می باشد که در زمان نگارش این کتاب نسخه 27 آن به روز است. تجزیه و تحلیل آماری هر نوع داده ای با وارد کردن و پاکسازی و تخلیص داده ها شروع می شود.

دانلود رایگان نمونه کتاب مبانی پیشرفته IBM SPSS

کتاب آموزش مبانی پیشرفته IBM SPSS

همانطور که از نام کتاب پیداست، این کتاب یک مرجع پیشرفته و تخصصی برای کار با SPSS است و برای کاهش احتمال خطا، سهولت کار با داده بزرگ و امکان ردگیری اقدامات و خطاها؛ بیشتر به استفاده از سینتاکس متکی است.

وقتی سینتاکس اقدامات تجزیه و تحلیل حفظ شود و فایل داده خام دست نخورده باقی بماند، کافی است دانشجویان فایل سینتاکس خود را به استاد راهنما تحویل دهند تا استاد در یک اقدام یک مرحله ای سینتاکس را اجرا کرده و نتیجه کار دانشجویان را ملاحظه نماید. بنابراین یکی از راه های عالی تبادل اطلاعات بین دانشجویان و اساتید راهنما استفاده از فایل سینتاکس است.

همچنین سینتاکس بحث شده در این کتاب به دانشجویان کمک می کند یک چارچوب حمایتی برای یادگیری کار با SPSS در اختیار داشته باشند و بتوانند رویه های آماری را براحتی اجرا کرده و نتایج را تفسیر نمایند. کتاب حاضر به صورت زیر سازماندهی شده است.

بخش 1- مقدمه

در بخش اول کتاب به معرفی مفاهیم SPSS پرداخته و چارچوبی در مورد شیوه کار SPSS و رویکرد منطقی به این نرم افزار و استفاده از SPSS ارائه شده است. در حالی که استفاده از SPSS بسیار انعطاف پذیر است، اما طریقه اصلی و بایدهای استفاده از SPSS خیلی انعطاف پذیر نیست.

بخش 1 کتاب یک چارچوب نسبتا خشک و اکید برای استفاده از SPSS معرفی کرده است که شامل یادداشت سینتاکس و واسط SPSS است. این خیلی مهم است زیرا کاربران سطح حرفه ای SPSS همگی از روش یادداشت سینتاکس برای پروژه های تجزیه و تحلیل آماری خود استفاده می کنند. گرچه کاربران تازه کار معمولا در مقابل این روش مقاومت می کنند وقتی برای اولین بار با SPSS و سینتاکس مواجه می شوند.

هدف اصلی بخش 1 متقاعد سازی کاربران در استفاده از این رویکرد است. زیرا هر چه زودتر رویکرد سینتاکس بکار گرفته شود، فراگیر زودتر به سمت حرفه ای شدن پیش می رود. همچنین از شکل گیری عادات نابجا پیشگیری شده و احتمال خطاهای فاجعه بار در تجزیه و تحلیل آماری داده ها و تفسیر نتایج تجزیه و تحلیل به حداقل می رسد.

علاوه بر معرفی برنامه و لیست دلایل استفاده و اتخاذ روش یاداشت سینتاکس، بخش یک کتاب همچنین مفاهیم پایه ای که به وارد کردن داده ها و اطلاعات به قالب SPSS کمک می کند را پوشش داده است:

مفهومی سازی داده ها (عدد در مقابل کلمه)
ایجاد پوسته داده خالی SPSS برای وارد کردن داده ها
تعریف متغیرها و مقدار محتمل متغیرها
وارد کردن داده ها
دستیابی به داده و سازماندهی فایل های داده برای تجزیه و تحلیل بعدی

فصول بخش اول موارد زیر را پوشش داده است:

مقدمه ای بر داده
وارد کردن داده در برنامه SPSS
دسترسی به داده ها
تعریف داده ها

بخش 2 – آماره ها

برنامه SPSS دارای دو عملکرد کلی است: مدیریت داده ها و تجزیه و تحلیل داده ها. گرچه بخش های اول و سوم روی کارکرد SPSS تمرکز دارند، بخش 2 به پوشش روش های رایج آماری و تجزیه و تحلیل داده ها پرداخته است. در اینجا نه تنها روی طریقه انجام تجزیه و تحلیل آماری داده ها به کمک کامپیوتر تمرکز شده است، بلکه طریقه انجام آزمون های آماری پر تکرار و رایج و شیوه تفسیر نتایج آنها بحث شده است.

بخش دوم کتاب با معرفی سینتاکس رویه ها و تفسیر خروجی تست های توصیفی (میانگین، انحراف استاندارد، توزیع فراوانی) و تست های استنباطی (آزمون t، آنالیز واریانس، همبستگی و رگرسیون) به تجزیه و تحلیل نمونه داده پرداخته است. در این بخش روی نکات مهم در انجام آزمون های آماری پر استفاده و چگونگی تفسیر خروجی پروژه های تجزیه و تحلیل آماری با SPSS تمرکز دارد.

آماره های توصیفی
آزمون فرضیه
تجزیه و تحلیل استنباطی (آزمون های Z، T و ANOVA)
تجزیه و تحلیل استنباطی (همبستگی و رگرسیون)

در بخش دوم کتاب آزمون های آماری رایج آموزش داده شده است. از جمله انجام آزمون های: آزمون Z تک گروهی، آزمون t، آزمون t تک گروهی، آزمون t دو نمونه مستقل، آزمون t نمونه های همبسته یا نمونه زوجی2، آزمون استنباطی (ANOVA)، آزمون ANOVA یک طرفه (فرمان یک-سویه)، آزمون ANOVA با اندازه های تکراری (فرمان GLM)، آزمون ANOVA فاکتوریل (فرمان Unianova)، تباین پیگیری (آزمون های تعقیبی)، آزمون استنباطی (همبستگی یا رگرسیون)، همبستگی، رگرسیون ساده، رگرسیون چندگانه، رگرسیون سرراست، رگرسیون سلسله مراتبی، بصری سازی روابط، آزمون های ناپارامتریک، تجزیه و تحلیل پارامتریک در مقابل ناپارامتریک، آزمون مجذور کای (پیرسون): χ2، مثال آزمون کای اسکوئر با دو متغیر

بخش 3- مدیریت پیشرفته داده

همین که داده ها وارد SPSS شد، بدین معنی نیست که آماده تجزیه و تحلیل و گزارش نتایج است. معمولا داده های جمع آوری شده در علوم اجتماعی و وارد شده در SPSS (بصورت داده خام) لازم است تحت تحولاتی قرار داده شود و قبل از تجزیه و تحلیل دستکاری و آماده شود. گاهی اوقات اطلاعاتی که می خواهیم در داده های خام وجود ندارد و بایستی متغیرهای جدیدی براساس متغیرهای موجود خلق کرده و فایل داده خام جدیدی از فایل اورجینال موجود تهیه کنیم. گاهی به خلق متغیرهای جدیدی نیاز است که خلاصه داده های خام موجود است که به آن نمرات مقیاس اطلاق می شود. گاهی نیز ترکیب اطلاعات از فایل های داده مختلف لازم است تا به فایل داده مورد نظر برسیم. مثلا گاهی متغیر وابسته از یک فایل و متغیر مستقل از فایل داده دیگر گرفته شده و در یک فایل تلفیق می شود. بنابراین تلفیق و تجمیع داده ها، مرتب کردن و سازماندهی داده های خام ضروری است. سه فصل بخش سوم روی سه دستکاری داده های خام اولیه تمرکز دارند:

دستکاری داده ها
تجمیع و ادغام فایل های داده
مداخله افتراقی با داده ها

گرچه اطلاعات ارائه شده از فصل 1 تا فصل 15 برای یک دانشمند تازه کار و ناآشنا با SPSS برای شروع به کار با SPSS کفایت می کند، اما فراگیری رویه های معرفی شده در سه فصل آخر نیز به تقویت توان تحلیلی و کاربری برنامه SPSS کمک می کند. همچنین ضمیمه های آخر کتاب علاوه بر پاسخ به سئوالات خود آزمایی، چند نکته مهم مثل تلفیق فایل را پوشش داده است. فصول آخر به طریقه استفاده از خروجی کار خود و حقه ها و نکات ظریف کار با SPSS پرداخته است.

در هر صورت این کتاب یک منبع کاملا پیشرفته و عالی برای فراگیری تجزیه و تحلیل داده ها با SPSS است. بزرگترین مزیت این کتاب استفاده از سینتاکس است و به دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری که به تجزیه و تحلیل داده های پایان نامه خود می پردازند، یا به اساتید مشاور آمار که تجزیه و تحلیل آماری پایان نامه دانشجویان خود را انجام می دهند، کمک می کند با تبادل یک فایل سینتاکس کلیه اقدامات تجزیه و تحلیل داده ها را تکرار کنند و نیازی به رد و بدل تعداد فراوانی فایل داده خام، خروجی و تفسیر نیست.

فهرست مندرجات کتاب راهنمای جیبی SQL

فصل 1- SPSS چیست؟
فصل 2- ناوبری SPSS
فصل 3- مقدمه ای بر داده
فصل 4- وارد کردن داده ها در SPSS
فصل 5- دسترسی به داده ها در SPSS
فصل 6- تعریف داده های خود در SPSS
فصل 7- آمار توصیفی
فصل 8- آزمون فرض
فصل 9- آزمون Z و T
فصل 10- آزمون استنباطی (ANOVA)
فصل 11- آزمون استنباطی (همبستگی یا رگرسیون)
فصل 12- آزمون های ناپارامتریک
فصل 13 – دستکاری داده ها
فصل 14 – ترکیب و تلفیق فایل های داده
فصل 15 – پردازش افتراقی داده های خود
فصل 16 – استفاده از خروجی تجزیه و تحلیل
فصل 17 – نکات مهم دیگر

دانلود رایگان نمونه کتاب مبانی پیشرفته IBM SPSS